A+ A0 A- C+ C-
?

W celu osiągnięcia lepszej jakości pomniejszenia/powiększenia strony używaj kombinacji klawiszy:
CTRL +
CTRL -
CTRL 0
(obsługiwane przez większość aktualnych przeglądarek)

Elastyczne formy zatrudnienia

Elastyczne formy zatrudnienia rozumiane są dwojako:

  • jako uelastycznienie tradycyjnego stosunku pracy np. poprzez uelastycznienie czasu pracy lub miejsca pracy
  • jako zatrudnienie na innej podstawie niż stosunek pracy (tzw. zatrudnienie niepracownicze).


Za elastyczne (niestandardowe) formy zatrudnienia uznaje się następujące przypadku:

  • terminowe umowy o pracę (umowa na czas określony, umowa na czas wykonywania określonej pracy, umowa na okres próbny, umowa na czas zastępstwa pracownika, umowa sezonowa)
  • zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy
  • zatrudnienie w elastycznych godzinach czasu pracy (zadaniowy czas pracy, skrócony tydzień pracy, praca weekendowa)
  • leasing pracowniczy
  • umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa agencyjna)
  • praca nakładcza
  • telepraca
  • praca na wezwanie
  • jobsharing
  • worksharing
  • jobrotation
  • zatrudnienie socjalne i zatrudnienie wspierane
  • prace interwencyjne i roboty publiczne.


Terminowe umowy o pracę:

  • dają pracodawcy możliwość dostosowywania poziomu zatrudnienia do aktualnych lub przewidywanych potrzeb związanych z działalnością firmy
  • zapewniają pracownikom szereg uprawnień, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego, prawo do wynagrodzenia w okresie niezdolności do pracy na skutek choroby, prawo do urlopu macierzyńskiego, pełen zakres ubezpieczeń społecznych
  • nie wiążą się z obowiązkiem wypłacania pracownikom dodatkowych odpraw pieniężnych w przypadku zakończenia stosunku pracy z upływem terminu na jaki dana umowa została zawarta.


Zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy:

  • strony umowy mogą określić wymiar etatu dowolnie (maksymalnie pełen etat) dostosowując go do potrzeb pracodawcy i pracownika
  • możliwość zatrudnienia osób, które nie mogłyby podjąć zatrudnienia na pełny etat lub jeżeli pracodawca nie potrzebuje pracowników na cały etat gdyż np. takiej aktywności wymagają umowy z klientami
  • możliwość dużej rotacji pracowników co może mieć wpływ na wyższe koszty prowadzenia administracji personalnej i wyższe koszty szkoleń
  • ograniczone perspektywy kariery zawodowej.


Zatrudnienie w elastycznych godzinach czasu pracy:

  • możliwość dostosowania wykonywania obowiązków pracowniczych do potrzeb związanych np. z kontynuowaniem nauki, sprawami rodzinnymi lub dodatkowymi zajęciami zawodowymi.


Leasing pracowniczy (gdy firma korzysta z usług agencji pracy tymczasowej - agencja zawiera umowy o pracę lub umowy cywilnoprawne z osobami, które następnie wykonują pracę tymczasowo dla konkretnej firmy):

  • możliwość dostosowania stanu zatrudnienia (bez formalnego zwiększania etatów) do aktualnych, często zmiennych potrzeb
  • pracodawca nie ponosi kosztów związanych z administrowaniem sprawami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi oraz dokumentacją pracowniczą dla pracowników tymczasowych to szansa dotarcia i nabrania doświadczenia w renomowanych miejscach pracy, co w konsekwencji poprawia ich pozycję na rynku pracy.



Umowy cywilnoprawne (umowa zlecenie, umowa o dzieło, umowa agencyjna)


Umowa zlecenie

    • umowa zawierana na czas określony, polegająca na tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonywania określonych czynności dla zleceniodawcy
    • jeżeli strony nie ustalą inaczej w umowie lub nie wynika to z przepisów szczególnych, wynagrodzenie należy się zleceniobiorcy po wykonaniu zlecenia
    • zawarcie umowy zlecenia, zamiast umowy o pracę, jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika podlegającym karze grzywny
    • zleceniobiorcy mający inny tytuł do ubezpieczenia składkami emerytalno-rentowymi np. z umowy o pracę (gdy ich wynagrodzenie z tytułu jest równe lub wyższe minimalnemu wynagrodzeniu za pracę) oraz studenci do ukończenia 26 roku życia, nie muszą opłacać składek na ubezpieczenia społeczne – mogą otrzymać wyższą kwotę netto w porównaniu z osobami zatrudnionymi za taką samą kwotę brutto i opłacającymi składki; nie występuje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe
    • zleceniodawca nie ma obowiązku płacenia wynagrodzenia za urlop oraz inne przerwy w wykonywaniu pracy
    • osoba wykonująca umowę zlecenie w przypadku zaistnienia szkody odpowiada całym swoim majątkiem.


Umowa o dzieło

    • umowa polegająca na tym, że wykonawca zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła zaś zamawiający do wypłaty wynagrodzenia (nacisk położony jest na rezultat działania przyjmującego zamówienie, a nie jedynie na tzw. staranność działania)
    • stanowi atrakcyjną formę zatrudnienia zarówno dla pracowników jak i pracodawców ponieważ nie są od tej umowy odprowadzane składki ZUS, a bez względu na wydatki ponoszone przez zatrudnionego koszt uzyskania przychodu wynosi minimum 20%
    • szczególnie ceniona przez artystów i innych przedstawicieli tzw. wolnych zawodów (swoboda co do miejsca, czasu i sposobu wykonywania swojego świadczenia)
    • brak świadczeń socjalnych takich jak: wypłaty z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypadek niewypłacalności pracodawcy, ubezpieczenia chorobowe, emerytalne, rentowe i wypadkowe, zasiłek dla bezrobotnych
    • w razie wyrządzenia szkody pracodawcy lub osobie trzeciej zatrudniony na ten rodzaj umowy odpowiada całym swym majątkiem.


Umowa agencyjna

    • umowa, w której przyjmujący zlecenie agent zobowiązuje się, w zakresie swojego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia za wynagrodzeniem przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu (zleceniodawcy)
    • mogą ją zawrzeć tylko przedsiębiorcy tzn. osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, oraz osoby prawne
    • wynagrodzeniem agenta jest prowizja, której wysokość zależy od liczby lub wartości zawieranych umów; strony mogą jednak w umowie przewidzieć inne uregulowania w tym zakresie
    • dobre rozwiązanie dla osób ceniących sobie niezależność i dobrze zorganizowanych – wynagrodzenie (prowizje) zależy tylko od nakładu sił, jaki włożą w wykonywanie swoich zobowiązań
    • umowa bardzo ograniczająca agenta w podejmowaniu innego zatrudnienia – z jej specyfiki wynika domniemany zakaz konkurencji dla agenta.


Praca nakładcza

  • inaczej zwana chałupniczą – jej istotą jest odpłatne wykonywanie przez osobę, zwaną wykonawcą, na rzecz pracodawcy, zwanego nakładcą określonej pracy – praca ta wiąże się z czynnościami o charakterze manualnym i dotyczy głównie wytwarzania, przerabiania lub wykańczania różnego rodzaju artykułów w domu lub innym miejscu wyznaczonym przez strony, w sposób samodzielny i bez podporządkowania, indywidualnie lub z pomocą członków rodziny
  • swoboda organizacji pracy wykonawcy, dowolne rozporządzanie czasem, możliwość powierzania realizacji zadań domownikom
  • praca szczególnie polecana osobom, które muszą pozostawać w domu z uwagi na niepełnosprawność, kobietom sprawującym opiekę nad dzieckiem lub mającym trudności z komunikacją.


Telepraca

  • pojęcie wprowadzone do polskiego kodeksu pracy w roku 2007
  • sposób organizacji i wykonywania pracy przy użyciu technik informatycznych w ramach umowy o pracę lub stosunku pracy, gdzie praca, która mogłaby być wykonywana w zakładzie pracodawcy, jest regularnie wykonywana poza tym zakładem
  • zawiera w sobie 3 elementy: wykorzystanie technik teleinformatycznych i telekomunikacyjnych; pracę poza zakładem pracy oraz ciągłość tak wykonywanej działalności
  • być stosowana w każdym rodzaju umowy o pracę: na czas nieokreślony, określony, na zastępstwo, okres próbny czy na czas wykonania określonej pracy – decyzja o świadczeniu pracy w tej formie może zostać podjęta jedynie za zgodą obu stron stosunku pracy, a nie przykładowo w formie wypowiedzenia zmieniającego
  • odstąpienie od świadczenia pracy w formie telepracy może nastąpić w terminie 3 miesięcy od jej podjęcia, a po tym terminie złożenie odpowiedniego wniosku przez telepracownika nie jest dla pracodawcy wiążące – strony ustalają wtedy termin przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach
  • brak zgody pracownika na świadczenie pracy w formie telepracy nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy o pracę
  • telepracownik świadcząc prace w domu może podlegać kontroli ze strony pracodawcy, lecz tylko po uprzednim poinformowaniu go o tym i wyrażeniu zgody
  • pracownik może wykonywać pracę w domu
  • pracownik sam ustala sobie godziny pracy, bo liczy się efekt a nie czas pracy
  • pracownik nie musi dojeżdżać do pracy, co oznacza nie tylko oszczędność czasu, lecz jest szczególnie istotne z punktu widzenia niepełnosprawnych pracowników a także kobiet z dziećmi, które nie muszą zatrudniać opiekunki; przestaje być istotny wiek i wygląd pracownika
  • pracownik nie jest ograniczony tylko do świadczenia pracy na terenie swojego miasta czy województwa i może pracować w dowolnym miejscu w kraju czy na świecie, stając się niezależnym od zjawiska bezrobocia w danym rejonie
  • pracodawca jest zobowiązany dostarczyć telepracownikowi sprzęt niezbędny do wykonywania pracy w formie telepracy, ubezpieczyć sprzęt, pokryć koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacja sprzętu oraz zapewnić telepracownikowi pomoc techniczną i niezbędne szkolenie w zakresie obsługi sprzętu
  • wyróżnić można: telepracę domową, kiedy pracownik lub zleceniobiorca wykonuje swoją pracę w domu (mieszkaniu); telepracę wykonywaną w innym wyznaczonym miejscu; telepracę wahadłową, zwaną również przemienną, gdy część pracy wykonywana jest w domu, a część w siedzibie firmy; telepracę mobilną, gdy praca wykonywana jest w podróży lub u odbiorców, czy klientów – pracownik nie ma wówczas głównego miejsca pracy.


Praca na wezwanie

  • nie jest świadczona ciągle i systematycznie – odbywa się tylko w przypadku nagłego zapotrzebowania na nią
  • pracodawca może w każdej chwili wezwać pracownika, który musi, w związku z tym, być zawsze osiągalny; ten rodzaj pracy znajduje zastosowanie m.in. w handlu, hotelarstwie, turystyce
  • w polskim prawie pracy nie ma uregulowań dotyczących pracy na wezwanie – zbliżoną forma są dyżury pracownicze (osoba pełniąca dyżur pozostaje w gotowości do wykonywania pracy poza normalnymi godzinami pracy; dyżur może być pełniony w zakładzie pracy, w domu lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, ale jest uzupełnieniem pracy w normalnych godzinach) oraz pogotowie pracy
  • w krajach Unii Europejskiej można wyróżnić dwa rodzaje pracy na wezwanie: umowa o pracę zawarta jest między stronami, a praca świadczona jest tylko w przypadku wezwania pracownika do niej (w ramach trwania umowy mogą wystąpić przerwy w świadczeniu pracy) oraz podpisanie umowy przedwstępnej powodującej, że pracownik zostaje w dyspozycji pracodawcy – w przypadku wystąpienia konieczności świadczenia pracy, zostaje podpisana właściwa umowa o pracę o charakterze czasowym.


Jobsharing

  • praca na zasadzie dzielenia stanowiska polegająca na tym, iż dwóch lub więcej pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy wykonuje jednakowe obowiązki w ramach jednego stanowiska pracy
  • popularne zastosowanie to ochrona obiektów, praca przy taśmie montażowej, obsługa sekretariatów, obsługa punktów kontaktu z klientami
  • to rozwiązanie dla matek wychowujących małe dzieci, osób odchodzących na emeryturę, absolwentów zaczynających pracę, studentów oraz dla wszystkich osób, które z osobistych przyczyn nie mogą pracować w pełnym wymiarze godzin
  • podstawą są umowy zawierane pomiędzy pracodawcą a zainteresowanymi pracownikami określające ryczałtowe wynagrodzenie i wymiar czasu pracy
  • pracownicy najczęściej dzielą wynagrodzenie i inne świadczenia związane z pracą proporcjonalnie do wykonywanej pracy lub według innych, indywidualnych, specjalnych ustaleń
  • podział pracy może dotyczyć nie tylko czasu pracy; praca może być podzielona też funkcjonalnie.


Worksharing

  • rozdzielenie pracy pomiędzy pracowników – pracownicy godzą się na zmniejszenie wymiaru czasu pracy a co za tym idzie ograniczenia wynagrodzeń w celu uniknięcia zwolnień
  • rozwiązanie tymczasowe stosowane w celu utrzymania zatrudnienia do momentu wzrostu zapotrzebowania na pracę.


Jobrotation

  • rotacja pracy jest systemem kształcenia ustawicznego i pracy, w którym osoba bezrobotna jest szkolona w celu zastąpienia pracowników w przedsiębiorstwach na czas ich pobytu na kursach doskonalenia zawodowego i szkoleniach
  • przechodzenie pracowników systematycznie przez różne stanowiska pracy w przedsiębiorstwie w celu rozwoju i pogłębienia swoich umiejętności i doświadczeń.


Zatrudnienie socjalne i zatrudnienie wspierane

  • kierowane do osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym
  • po zakończeniu zajęć w centrum integracji lub w uzasadnionych przypadkach przed ich zakończeniem, urząd pracy kieruje uczestnika zajęć do pracy u pracodawcy lub w centrum i refunduje określony procent wynagrodzenia skierowanej osoby.


Prace interwencyjne i roboty publiczne

  • opierają się na współpracy pracodawcy z urzędem pracy i polegają na refundacji części kosztów zatrudnienia pracownika.



Zobacz także:

- Model duński

- Flexicurity

 

Używasz bardzo starej wersji przeglądarki Internet Explorer !

Aby poprawnie wyświetlić stronę zaktualizuj przeglądarkę do najnowszej wersji.

Najbardziej popularne przeglądarki znajdziesz tutaj:

 

IE 8 Internet Explorer 8 Firefox Firefox
Opera Opera Safari Safari Google Chrome Google Chrome